architectureplatform

SABÄ°T KUTULAR ,
DEĞİŞKEN YAÅžAMLAR…

‘Konut’; bugün, güncel üretim iliÅŸkileri içinde ticari bir ürün haline gelmiÅŸ olma hali ile yaÅŸam arasında
sıkışmış bir tasarım nesnesi olarak karşımızdadır.

Temel soru, karmaşık ve tasarlanmaya başlamadan önce size pek çok veriyi istemeseniz de kaçınılmaz olarak dayatan bu olguyla nasıl yüzleşeceğinizdir.

Np12 evlerinin tasarımını belirleyen sorular; yapıma dair olanla, yaşama dair olanın ilişkilenme kurgusuna odaklandı ve verili koşulların yorumu olarak, iki soruya aranan yanıtlar çerçevesinde oluştu:

1. Eldeki veriler ve koşullar içinden öznesi/kullanıcısı belli olmayan ticari konut gerçekliği ile nasıl yüzleşilmeli?

2. İçinde yer alacağı baÄŸlamın bir parçası olabilmesi için evlerin ‘yer’ ile kurduÄŸu iliÅŸki nasıl olmalı?
Tasarım düşüncesine yönelik soru:

Nasıl bir sabit yapı olmalı ki; hem standart, hızlı üretime olanak tanısın hem de kullanıcısının belirsizliğinden kaynaklanan farklı yaşam biçimlerine değişken olanaklar yaratsın ?
Tasarıma yönelik soru:

Verili çevre içinde boyutları tanımlı bir kutu, 6 defa tekrar edilerek* hem birbirine hem de kullanıcısına göre nasıl farklılaştırılabilir ?

*veri: mevzuatlar tarafından boyutları, yerleşim sınırları, adedi tanımlı, kendini tekrar eden tek tip 6 yapı
context?
Dış için tasarım yanıtı:

AÄŸaç dokusu içinde “iri kalacak” tanımlı kutu parçalanarak, öğeler, baÄŸlam içindeki konumlarına göre biçimlendirilir, içe ait özellikler de göz önüne alınarak biraraya getirilir. İç ve dış arasında birbirlerine göre konumlandıklarında da ‘ara’ mekanların kurucusu olurlar.

İç için tasarım yanıtı:

İç, her katı birbirinden bağımsız, farklı plan olasılıklarını barındıran bir kurgunun parçasıdırlar… Ara kesiti oluÅŸturan kabuk tarafından biçimlendirilir.

F(x)= F(b)+F(z)+F(a)+F(c) = 1 konut
b (kat deÄŸiÅŸkeni) : b1, b2, b3, b4
z (kat deÄŸiÅŸkeni) : z1, z2, z3, z4, z5
a (kat deÄŸiÅŸkeni) : a1, a2, a3, a4, a5
c (kat deÄŸiÅŸkeni) : c1, c2, c3
1 konut : 4x5x5x3 = 300 farklı plan kombinasyonu
2F(x) = 1 blok = 2 konut
Np12 evleri = 6 deÄŸiÅŸmez kabuk, 300 farklı konut alternatifi, 12 farklı yaÅŸantı…

Ara kesit için tasarım yanıtı:

‘Ara kesit’ te duran taşıyıcı kabuk, hem ‘dış’ ın hem de ‘iç’ in baÄŸlayıcısı durumundadır. DeÄŸiÅŸkenlere karşı onları bir arada tutan ‘gerilimleri’ üzerinde taşır .

Bu sayede yapı, öteki yapılardan ve içinde bulunduğu peyzajın belirleyiciliğinden bağımsız hareket edememektedir.

Süreç

Sabit ve değişken özelliklerden oluşan yapı, iki etap olarak uygulanmaktadır. 1. etap yapının sabitlerinin uygulayıcı firma tarafından yapıldığı aşamayı, 2.etap da müşteri tarafından belirlenen değişkenlerin müşteri tarafından seçildiği, ister kendisinin başka bir mimar aracılılğı ile isterse de uygulayıcı firma aracılığı ile iç yaşamını biçimlendirebildiği aşamaları kapsar.

Burada projenin mimarı olarak kendime sorduğum soru şu oldu:
“Mimar olarak nereye kadar geri çekilmeliyim?”
Proje bağlamında yanıt, tasarım sürecinde neredeyse kendiliğinden oluştu:
“DeÄŸiÅŸkenleri olanaklı kılacak olanı ve onun imkanlarını yaratıncaya kadar…”

Mimar: Boğaçhan Dündaralp / Proje: NP12 Evleri / Tarih: 2005

Kaynak: Yıldız Buluşmaları Sergileri Arşivi / Yildiz Meetings Exhibitions Archive

1

2