Amerikan Mimarlar Enstitüsü (AIA) Avrupa Birimi tarafından, Yıldız Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, Mimarlar Odası Genel Merkezi ve Yapı-Endüstri Merkezi’nin (YEM) desteğiyle gerçekleştirilen “İstanbul: Tarih, Kültür, Mimarlık Katmanları†toplantısı, Peter Cook’un nefis sunumu ile başladı.
“Yüksek Mühendis Mektebi’nden Ä°stanbul Teknik Ãœniversitesi’ne – Bir Dönüşümün Öyküsü ve Anılarâ€, mimarlar ve mimarlık mesleÄŸine ilgi duyanlar için keyifle okunacak bir anı kitabı olarak hazırlandı.
ap – Mimarlık mesleğini neden, nasıl seçtiniz?
CB – Belki de içinde orta-lise yıllarımı geçirdiÄŸim Düyun-u Umumiye yapıtı etkiledi… Liseyi bitirdiÄŸimde katıldığım 1000 soruluk bir soruÅŸturmadan sonra söyleÅŸtiÄŸimiz uzman da mimarlık dalını seçersem mutlu olacağımı, baÅŸarılı olacağımı söyledi. Yalnızca mimarlık dallarında (Ä°TÃœ ve DGSA) üniversite sınavlarına girdim. Ä°kisini de kazandım. Öteki sanatlarla birlikte olabilmek için DGSA’yı seçtim.
ap – Türk mimarlığını dünya mimarlık bütünü içinde nereye oturtuyorsunuz?
CB – GeçmiÅŸi bir yana koyarsak, bugünkü ortalama mimarlıklar arasında çok ayrı bir yeri olduÄŸunu ne yazık ki düşünmüyorum. Biçimci cambazlıkları da mimarlıktan saymıyorum. Dergilerde yayınlananlar da o ülkenin mimarlığını göstermiyorlar.
ap – Tasarım ve projelendirme yaklaşımınızdan bahsedebilir misiniz?
CB – Konuyu, programını elimden geldiÄŸince kafamda taşırım. Program üzerine iÅŸverenle tartışırım. Ä°ÅŸvereni iyice tanırım. (Onunla birlikte 15-30 gün yaÅŸayarak) ilk eskizlerimden sonra arazi maketi üzerinde, ilk eskizlerime göre yapılmış maketini tartışırım. Projeyi çalışma maketi olarak iÅŸverene verip üç- dört hafta üzerinde düşünmesini isterim. Ardından 1/100 kesin projeyi çizerim. 1/50 uygulamalar bilgisayarla çalışılır.
ap – Türkiye’de mimarlık mesleğinin toplumda yeri, önemi hakkında neler düşünüyorsunuz?
CB – Türkiye’de dünyanın her yerinde olduÄŸu gibi mimarlık mesleÄŸinin önemi yeterince kavranmış deÄŸildir. Ama herkes birkaç idol üzerinden mimarlık üzerine “fikir†söyler. Gene her yerde olduÄŸu gibi Türkiye’de de mimarın ikna gücü önemlidir. Ortalama mimarlığın toplumun aynası olduÄŸunu düşünürüm baÅŸtan beri…
ap – İlerideki yıllarla ilgili bir öngörü yapmanızı istersek, örneğin 50 yıl sonra Türkiye’de mimarlık nerede olacak, 200 yıl sonra nerede olacak? Gelecekle ilgili tahminlerinizi alabilir miyiz?
CB - Keşke bu denli uzağı görebilseydik. Ama bu gün binlerce yıldır olduğu gibi çok ağır “inşa†ediyoruz. Sanırım yapılarımız hafifleyecek. Herkes doğanın kan dolaşımı içinde kalmak için daha daha daha çok çalışacak. Bunun için anamalcılığın paragöz isteklerinden kurtulması gerekiyor mimarlığın…
ap – Teşekkürler.
Söyleşi: Ekim 2009