architectureplatform

Selçuk Koçak, Türkiye’de henüz geli?im sürecinde olan yat sektöründe tasar?m yapan ender isimlerden biri. ODTÜ’de makine mühendisli?i okurken endüstriyel tasar?m bölümüne geçen tasar?mc?, bir tasar?m yar??mas? için Tuzla’da bir tersanede epoksi malzemeyle otomobil gövdesi yaparken teknelerin dünyas?na girmi?. Tekne çizimleriyle Tuzla çevresinde geçen iki y?ldan sonra, kendi tasar?mlar?n? yapmaya ba?layan tasar?mc?, bugün Scaro Design bünyesinde çal??malar?n? sürdürüyor. Selçuk Koçak’a göre yat, “sat?n al?nabilecek en büyük oyuncak ve lüksün son noktas?.”

Türkiye tekne tasar?m ve üretiminde son 10 y?lda büyük geli?im kaydetti. Bunun devam? gelir mi sizce? Çin’in yüzde 50 pazar pay?na sahip oldu?u bir pazarda Türk üreticiler ba?ar?lar?n? kan?tlayabilecekler mi?

Türkiye’nin tekne sektöründe ba?ar?l? olmas?n?n birçok nedeni var. 25-30 metre üstü teknelerde imalat?n yüzde 60’a yak?n bölümü insan gücüne dayan?yor. Türkiye’de i?gücü Avrupa’ya k?yasla daha ucuz oldu?u için rekabet ?ans?m?z art?yor. Avrupa’da a??r sektör olarak kabul edilen yat imalat?nda kimse çal??mak istemedi?i için bu sektör, Avrupa’dan Türkiye gibi ülkelere kay?yor. Bizim bu alanda ba?ar?l? olmam?z?n bir di?er nedeni de Avrupa’ya yak?n olan co?rafi konumumuz. Teknelerini kendi oyuncaklar? gibi gören mü?teriler, genellikle bu “oyunca??n” yap?m sürecini takip etmek, üretimine tan?kl?k etmek istiyorlar. Süreci yak?ndan izlemek için 16 saatlik uçu?la Çin’e gidip gelmek fiziksel ?artlar? zorlayan bir i?. Oysa Türkiye, 2-3 saat mesafede… Avrupa’dan mü?terimiz geliyor, teknenin yap?m a?amas?n? takip ediyor, bizimle birlikte çal???yor ve çok fazla vakit kaybetmeden geri gidebiliyor. Bu sektörün Türkiye’de geli?me kaydetmesindeki bir di?er neden de imalat kalitesi. Biz bu i?i en iyi kalitede yap?yoruz ve i?lerimizin kalitesi günden güne, ba?ta Avrupa olmak üzere, dünyaya yay?l?yor. Bu geli?melerin giderek ivme kazanaca??n? öngörüyorum.

Sizce Türk tekne tasar?mc?lar? kendilerini yurtd???nda nas?l konumland?r?yorlar? Scaro Design’a en çok hangi ülkelerden talep geliyor?

Türkiye’de tekne tasar?m? terimi henüz yeni olu?tu ve az önce bahsetti?im gibi yava? yava? yurt d???nda tan?n?rl???m?z art?yor. Biz yakla??k 12 y?ld?r yurtd???nda Türkiye’yi temsil ediyoruz ve Avrupa listesinde kendimizi ilk 20’nin içinde görüyorum. Yurtd???nda kendinizi iyi konumland?rmak için çok zamana ihtiyaç duyuyorsunuz. Bizim mü?terilerimizin yüzde 70’i yurtd???ndan ?talya, ?spanya gibi ülkelerden geliyorlar. Tabii bunlar genelde tersaneler. Fuar ya da ba?ka bir tan?t?m ?ekliyle gelen bireysel mü?terilerin üretimlerini Türkiye’ye çekmeye çal???yoruz. Bu hem bizim hem de mü?terilerimiz için daha avantajl? oluyor ve kaliteli i? ç?kard???m?z oranda da yurtd???nda Türk tekne tasar?m?n?n yeri sa?lamla?m?? oluyor.

Bizde tekne tasar?m? kültürü olu?tu mu?

Türkiye’de henüz tekne tasar?m kültüründen bahsetmek pek mümkün de?il. Yelken kültürü iyi özümsenmi? durumda ama motor yat?n henüz Türkiye’de tarihi de yok, tasar?m kültürü de… Çok k?sa bir süre önce tek motor ve iki odan?n bir tekne için yeterli oldu?u dü?ünülüyordu ama bu bak?? aç?s? günümüzde yava? yava? de?i?iyor.

Mü?terilerin beklentilerini kendi tasar?m dilinizle nas?l harmanl?yorsunuz? Ne gibi talep veya isteklerle kar??la??yorsunuz?

Baz? Türk mü?terilerimiz teknelerinin tasar?m?n?n evleri gibi olmas?n? bekliyorlar ya da ba?ka teknelerde gördükleri bir özelli?in kendi teknelerinde de olmas? için diretiyorlar. Bizim için her proje farkl? ve orijinal olmal?d?r. Her yat?n özgün bir karakteri olmas? için çal???yoruz. Bir tasar?m ofisini farkl?la?t?ran da budur. ?nsanlar tasar?mla farkl?la?mak istiyorlar. Mü?terinin istekleri tasar?m? ?ekillendirirken yeni ortaya ç?kan proje içerisinde bu istekleri kar??lamaya çal???yoruz. ?yi tasar?mc?, bile?i ya da hayal gücü iyi olan de?il, “iyi satabilen”, mü?teriyi do?ru bildi?i konusunda ikna edip yönlendirebilen tasar?mc?d?r. Proje sürecinde, bir süre sonra öyle bir yere geliyorsunuz ki, mü?teri size tamamen güven duymaya ba?l?yor.

Bir tekne tasar?m?n?n ana hatlar?n? hangi kriterler belirliyor?

Bir teknenin ana hatlar?n? bu tekneye ayr?lan bütçeden, kat edece?i mesafe, boyutu, kullan?m amac? ve mü?terinin beklentileri gibi etkenler belirliyor.

Bir tekne tasar?m?nda dikkat gerektiren, olmazsa olmaz detaylar nelerdir?

Her ?eyden önce teknelerin hareket eden alanlar oldu?unu dü?ünerek detaylar? ?ekillendirmek gerekiyor. Nas?l bir otomobil tasar?m?n?n örne?in yumu?ak hatl? olmak gibi kendine has özellikleri varsa teknelerin de gün geçtikçe, ya?anm??l?klar artt?kça ortaya ç?kan baz? özellikleri var. Yatak kenarlar?n?n kö?eli olmamas?, yerlerin kaymama özelli?i, koridor geçi?lerinin yumu?ak bir malzeme ile kaplanmas? ve baz? duvarlar?n çarpmalara kar?? önlem olarak yumu?ak malzemelerle kaplanmas? dikkat edilmesi gereken bu detaylardan baz?lar?.

?Y? TASARIMCI B?LE?? YA DA HAYAL GÜCÜ ?Y? OLAN DE??L “?Y? SATAB?LEN”, MÜ?TER?Y? DO?RU B?LD??? KONUSUNDA ?KNA ED?P
YÖNLEND?REB?LEN TASARIMCIDIR. PROJE SÜREC?NDE B?R SÜRE SONRA ÖYLE B?R YERE GEL?YORSUNUZ K?, MÜ?TER? S?ZE TAMAMEN GÜVEN DUYMAYA BA?LIYOR.

Peri 29 serisi, Eylül 2008’de düzenlenen Cannes Boat & Yacht Show’da “Best Interior” ödülünü ald?. Bu teknenin tasar?mc?s? olarak tekneyi özel yapan tasar?m unsurlar?ndan bahseder misiniz?

Peri serisinin, bu tekneleri di?erlerinden farkl?la?t?ran kendine özgü bir çizgisi var. Peri Yachts’?n Yönetim Kurulu Ba?kan? Kemal Çambol çok aç?k fikirli, tasar?ma önem veren ve tasar?mc?ya güvenen bir ki?i. Kendisiyle ve ekibin bütünüyle uzun uzun brief toplant?lar? ve fikir payla??m? toplant?lar? yapt?k. Tasar?m?n her noktas?nda çok titiz çal???ld?.
Peri 29’un özelli?i iç tasar?m?n?n ki?ilere konforlu ve s?cak bir atmosfer sunmas?. Bu duygunun vurgulanmas? için renkler ve e?yalar tümde bir uyumu yans?tmak için özel olarak seçildi. Gölge vuran yerlerde aç?k tonlar seçilirken, ???k gelen yerlere daha farkl? renkler seçildi.

Bu alanlar? en verimli ve i?levsel ?ekilde kullanabilmek için tasar?mda dikkat etti?iniz özellikler var m??

Kap?n?n boyu, eni, yüksekli?ini her tekneye göre yeniden dü?ünmeniz gerekiyor. Standard? yok bu i?in. Normal mimaride bunlar?n standartlar? vard?r. Minimal kurallar geçerlidir genelde. Büyük tekne yapt???m?z için alanlar san?ld??? kadar küçük de?il, dolaplar genelde normal bir dolaptan pek küçük de?il.

Tekne tasar?m?nda en çok hangi malzemeler tercih ediliyor?

Denizlere özel paslanmaz ve su geçirmez malzemeleri tercih ediyoruz.

Bir aç?klaman?zda tekne tasar?m?nda “lüksü minimal bir ?ekilde yans?tmaktan” bahsediyorsunuz. Biraz açar m?s?n?z bu yorumu?

Lüks derken, abart?y? ve gösteri?i kastetmiyorum. En yal?n çizgiyle, en çok ?eyi anlatabiliyorsan?z, iyi tasar?mc?s?n?z demektir.
Yat tasar?mlar?n? ?ekillendiren bütçenin yan?nda boyut, sürat iste?i ve mü?terilerin beklentileri. Selçuk Koçak söyle?imizde, “Yat sat?n alabilece?iniz en büyük oyuncak ve lüksün son noktas?” derken asl?nda mü?teri beklentilerinin s?n?rs?zl???n? da özetliyor bu sözlerle. Güne?lenmek, jet ski yapmak veya partiler vermek amac?yla tasarlanan teknelerin bu ihtiyaçlara cevap verebilecek detaylara sahip olmas? gerekiyor. Bununla birlikte uluslar aras? düzeyde kabul görmü? baz? standartlar da var elbette. ?ç mekanda kullan?lan mobilyalar?n kö?eli hatlara sahip olmamas?, yerlerin kaymas?n? önleyen malzemelerin kullan?lmas?, de?i?ikli?e gereksinim duymayan yatak, gard?rop gibi e?yalar?n sabitlenmesi ve tekne içindeki dar alanlarda duvarlar?n yumu?ak bir malzemeyle kaplanmas? gibi.
Tasar?m ve projelendirme süreci ise bir hayli detayl? ve uzun. 30 metre bir teknenin tasar?m? ve üretimi ortalama 1-2 y?l sürebiliyor. Mü?terinin verdi?i brief üzerine tasar?m eskizleri ortaya ç?k?yor ve bu süreci takiben teknik ve üretim ekibi tasar?ma i?lev katarak projeyi ortaya ç?kar?yor. Örne?in 70 metrelikbir teknenin sadece tasar?m? 1 senede tamamlanabiliyor.
Her geçen gün artan ilgi ile izlenen yatlar, pahal? oyuncaklar aras?nda ilk s?rada yer al?yor. Türkiye’de her geçen gün artan ilgi, ülkemizde çok yeni olmas?na ra?men, bu konuda çal??an tasar?mc?lar?m?z?n ald??? ödüller genç tasar?mc?lar? giderek bu alana çekiyor. Özellikle son y?llarda dünyada ad?ndan söz ettiren Türk üretimi yatlar, Avrupa’ya yak?n konumu itibari ile Türkiye’yi çekim merkezi haline getiriyor. Bu talep ister istemez yat tasar?m?na olan ilginin artmas?na ve bu konuda özgün i?lerin üretilmesine ön ayak olacak, belki de üniversitelerin iç mimarl?k, mimarl?k, endüstriyel tasar?m bölümleri yan? s?ra tekne tasar?m? bölümü, en az?ndan yüksek lisans bölümleri aç?lmas?na ön ayak olacakt?r.
Yat tasar?m? alan?nda özgün i?ler üreten tasar?mc?lardan ald???m?z cevaplar, yat tasar?m?n?n Türkiye’deki geli?imini ve konumunu belirleyici nitelikte olmasa da bu alanda önemli bir yo?unla?ma oldu?unu gösteriyor. Bu yo?unla?ma da üretimde ve yat?r?mda ya?anan canl?l???n ba?ar? olarak geri dönü?ü ve motivasyonunun bir sonucu.

Kaynak: http://www.hafelegateway.com (12 Haziran 2009)